1843
3 maja w Iłowie urodził się Aleksander Sochaczewski.
Przyszedł na świat w żydowskiej rodzinie. Prawdziwe nazwisko to Sonder
Lajb.
W 1861r. Sochaczewski, student Szkoły Sztuk Pięknych, włączył się do
manifestacji warszawskich. Sam wydawał prasę podziemną, liczne ulotki i plakaty
o treściach patriotycznych. Aleksander został aresztowany przez żandarmerię w
1862r., uwięziony i skazany na śmierć, jednak karę tę zamieniono na 22 lata
ciężkiej katorgi na Syberii. Po 15 latach skończyło się zesłanie. Nie otrzymał
jednak prawa powrotu do Królestwa i zamieszkał w Monachium. Tam też powstała
podstawowa część kolekcji syberyjskiej (m.in.: „Kara słupa”, „Więźniowie przy
pracy”, „Pożegnanie Europy”).
Wielki artysta i patriota Aleksander Sochaczewski zmarł w
Biedenmansdorfie 15 czerwca 1923 roku. Został pochowany w Wiedniu. W 1924r.
Odrodzona Rzeczpospolita Polska pośmiertnie odznaczyła Aleksandra
Sochaczewskiego Krzyżem Kawalerskim Polonia Restituta.
O jego patriotyzmie, a także ogromnym zatroskaniu o losy Ojczyzny
świadczy poniższy fragment
z biografii artysty
(własnoręcznie napisany) zamieszczony w katalogu wystawy brukselskiej z 1897r.:
„Byłem jeszcze bardzo młody, gdy wstąpiłem na drogę prowadzącą na
Syberię. Uniknąwszy śmierci, pomyślałem, że moje życie może być jeszcze
przydatnym biednej, ukochanej Ojczyźnie. Cała młodzież poświęcała się wówczas
wielkiej sprawie wolności. Jakże wielką wydawała nam się śmierć za idee, za
uwolnienie kraju”(…).
1870
31 maja, decyzją władz carskich Iłów pozbawiono praw
miejskich i włączono w skład gminy wiejskiej. W myśl założeń reformy miejskiej
przygotowanej przez władze rosyjskie, miasta, które liczyły poniżej 3 tysięcy
mieszkańców i posiadały budżet roczny
mniejszy niż 1500 rubli i w których mniej niż połowa ludności utrzymywała się
ze źródeł pozarolniczych miały być zdegradowane do rzędu wsi.
